مانند فقهاى مُحدّث و اخبارى فقط به دو دليل يعنى به كتاب و سنّت ، در فقه خود استناد كرده‌اند . اختلاف ميان فقهاى محدّث ، با فقهاى مجتهد ، مانند اختلاف ميان دو فقيه مُحدِّث ، يا دو فقيه مجتهد است با يكديگر و چنين اختلافى در هر جا و هر علمى ممكن است ميان افراد اتفاق بيفتد . اين اختلاف ، ماهوى نيست بلكه لفظى است . اختلاف ديگر ميان فقهاى اخبارى و مجتهد ، درباره‌ى نياز ، يا عدم نياز به علم اصول فقه براى رسيدن به فقه ، و استنباط مسائل فقهى است و ما مىدانيم كه رسيدن به يك حكم فقهى از مآخذ كتاب و سنّت ، كار ساده آسانى نيست ، و راه هموارى ندارد ، و در اين كوره راه سنگلاخ ، اصول فقه به منزلى عصاى دست فقيه است كه براى او رسيدن به فقه را آسان مىكند ، و از اين رو مجتهدان خود را نيازمندِ علم اصول مىدانند . اين اختلاف نيز ميان مجتهد واخبارى نزاعى لفظى است چرا كه نيازمندى به اصول فقه را اخباريان نيز فى الجمله پذيرفته‌اند ، ولى از اين كه مجتهدين اين گونه به اصول فقه گستردگى داده ، و آن را به صورت علمى جداگانه مطرح كرده‌اند ، و به درس و بحث از اصول فقه بيش ار درس فقه اهمّيّت مىدهند ، اخباريان را بر مخالفت با اصول فقه برانگيخته است ، و به عدم نياز به آن وادار كرده است . و گرنه اخبارى نيز كم و بيش در پاره‌اى مسائل فقه ، به اصول فقه استناد مىكند . ما براى اثبات مدعاى خويش اين مباحث اصولى را از كتاب مفاتيح الشرايع فيض بيرون آورده و در معرض قضاوت انديشمندان و پژوهشگران قرار داده‌ايم . در خاتمه لازم است از عنايت آيت اللَّه محمّد امامى كاشانى رياست محترم كنگره بين المللى مولى محسن فيض كاشانى در برپايى نكوهداشت علمى آن عالم بزرگ قدر دانى نمايم و همچنين از زحمات و كوشش‌هاى بى دريغ جناب آقاى دكتر سيّد ابوالقاسم نقيبى استاد محترم دانشگاه تشكر كنم كه با كمال لطف و محبت مباحث برخى تأليفات و مقالات پراكنده‌ى اينجانب را در باره فقه ملامحسن فيض فراهم آوردند . خداوند تبارك و تعالى به ايشان اجر و پاداش عنايت فرمايد عليرضا فيض